مقالات

بخش ۶: سیمان پرتلند (طبقه‌بندی سیمان در استانداردهای مختلف – بخش اول)

بتن (اجزای تشکیل دهنده، ویژگی‌ها، طرح مخلوط، انواع، آزمایش‌ها)

 

استاندارد ASTM C150

در این استاندارد، سیمان‌های پرتلند پنج‌گانه به همراه ۴ نوع سیمان حباب‌زا و سیمان با گرمازایی کنترل‌شده، در مجموع ۱۰ نوع سیمان معرفی شده است.

در این استاندارد، طبقه‌بندی سیمان‌ها از قرار زیر می‌باشد:

سیمان پرتلند نوع I: سیمان پرتلند معمولی با کاربرد عمومی؛ شرط خاصی برای اکسیدهای اصلی و ترکیبات (فازها) اصلی سیمان وجود ندارد و صرفا برای اکسید منیزیم، مقدار سولفات، افت سرخ‌شدن و باقیمانده نامحلول محدودیت وجود دارد که شبیه آن برای انواع دیگر سیمان نیز وجود دارد.

سیمان پرتلند نوع IA: سیمان پرتلند معمولی حباب‌زا با کاربرد عمومی؛ همان سیمان پرتلند نوع I است که ایجاد حباب می‌کند.

سیمان پرتلند نوع II: سیمان پرتلند اصلاح‌شده با کاربرد عمومی و پایا در برابر سولفات متوسط؛ دارای محدودیت در حداقل SiO۲، حداکثر آلومین، حداکثر اکسیدآهن و همچنین حداکثر مجاز برای C۳A می‌باشد که این آخری برای ایجاد پایایی متوسط در برابر سولفات‌ها است.

سیمان پرتلند نوع IIA: سیمان پرتلند اصلاح‌شده حباب‌زا با کاربرد عمومی و پایا در برابر سولفات متوسط؛ همان سیمان پرتلند نوع II است که ایجاد حباب می‌کند.

سیمان پرتلند نوع II(MH): سیمان پرتلند اصلاح‌شده با کاربرد عمومی و پایا در برابر سولفات متوسط و با گرمازایی متوسط؛ دارای محدودیت‌های سیمان پرتلند نوع II به همراه حداکثر مجاز برای C۳S+4.75C۳A که این آخری برای ایجاد گرمازایی متوسط است.

سیمان پرتلند نوع II(MH)A: سیمان پرتلند اصلاح‌شده حباب‌زا با کاربرد عمومی و پایا در برابر سولفات متوسط و با گرمازایی متوسط؛ همان سیمان پرتلند نوع II(MH) است که ایجاد حباب می‌کند.

سیمان پرتلند نوع III: سیمان پرتلند با مقاومت اولیه زیاد؛ صرفا محدودیت C۳A (مازاد بر محدودیت‌های نوع I) وجود دارد.

سیمان پرتلند نوع IIIA: سیمان پرتلند حباب‌زا با با مقاومت اولیه زیاد؛ همان سیمان پرتلند نوع III است که ایجاد حباب می‌کند.

سیمان پرتلند نوع IV: سیمان پرتلند کم حرارت (دیرگیر)؛ محدودیت در اکسیدآهن و حداکثر مجاز برای C۲S و حداقل مجاز برای C۲S و حداکثر مجاز برای C۳A برای سیمان نوع ۴، علاوه بر محدودیت‌های نوع I، دیده می‌شود. همه این محدودیت‌ها برای آن است که گرمازایی و آهنگ گرمازایی کمتر گردد و البته پایایی مناسب‌تری در برابر سولفات‌ها بوجود می‌آید.

سیمان پرتلند نوع V: سیمان پرتلند ضد سولفات (مقاوم در برابر سولفات‌ها)؛ دارای دو محدودیت اضافی نسبت به نوع I می‌باشد. محدودیت در حداکثر C۳A و حداکثر مجاز C۳A+2C۴AF برای ایجاد پایایی خیلی خوب در برابر حمله سولفات‌ها برقرار شده است.

 

در دو تصویر زیر، ویژگی‌های شیمیایی الزامی و اختیاری مطابق ASTM C150 مشاهده می‌گردد.

برای همه انواع سیمان پرتلند، معادل قلیایی در ویژگی‌های شیمیایی اجباری محدودیت ندارد و فقط باید گزارش شود.

همانطور که در جدول ویژگی‌های استاندارد شیمیایی الزامی دیده می‌شود، در برخی موارد می‌توان از برخی محدودیت‌ها صرف‌نظر نمود مشروط بر اینکه طبق ویژگی‌های فیزیکی اختیاری گرمازایی یا مقاومت در برابر سولفات‌ها (که در ادامه آمده است) عمل گردد.

در مورد ویژگی‌های شیمیایی اختیاری برای سیمان پرتلند نوع III، محدودیت برای C۳A برای مقابله با حمله سولفات‌ها آمده است.

در ادامه ویژگی‌های فیزیکی الزامی و اختیاری بر اساس ASTM C150 مشاهده می‌شود.

حداقل و حداکثر درصد هوای ملات، حداقل و حداکثر ریزی سیمان با روش نفوذ هوای بلین، حداکثر انبساط اتوکلاوی، حداقل مقاومت فشاری ملات ماسه سیمان استاندارد در سنین مختلف ۱، ۳، ۷ و ۲۸ روز، حداقل زمان گیرش اولیه و حداکثر زمان گیرش نهایی با سوزن ویکا (تلفظ صحیح Vicat که به اشتباه ویکات خوانده می‌شود)، به‌عنوان ویژگی الزامی فیزیکی در ASTM C150 دیده می‌شود.

حداکثر مقادیر ریزی سیمان برای سیمان نوع II(MH) و II(MH)A در صورتی‌که میزان گرمازایی سیمان (ویژگی فیزیکی اختیاری) یا حداکثر مقدار C۳S+4.75C۳A (ویژگی شیمیایی الزامی) رعایت شده باشد، می‌تواند مدنظر قرار نگیرد.

حداقل درصد نفوذ نهایی برای زمان گیرش کاذب، گرمای هیدراته‌شدن در سنین ۳ و ۷ روز، حداقل مقاومت ۲۸ روزه، حداکثر انبساط برای مقابله با سولفات‌ها و حداقل زمان گیرش اولیه و حداکثر زمان گیرش نهایی با سوزن گیلمور، برای برخی از انواع سیمان در جدول ویژگی‌های فیزیکی اختیاری دیده می‌شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *