مقالات

بخش ۱۶: سیمان آمیخته (قسمت چهارم: استانداردها)

بتن (اجزای تشکیل دهنده، ویژگی‌ها، طرح مخلوط، انواع، آزمایش‌ها)

بخش ۱۶: سیمان آمیخته (قسمت چهارم: استانداردها)

 

استانداردهای موجود برای سیمان آمیخته شامل استاندارد ASTM C595 و EN 197-1، و استانداردهای ایران به شماره‌های ۹۹۰ (سیمان تراس)، ۳۴۳۲ (سیمان پرتلند پوزولانی)، ۳۵۱۷ (سیمان سرباره‌ای)، ۴۲۲۰ (سیمان پرتلند آهکی)، ۱-۱۱۵۷۱ (سیمان پرتلند مرکب)، ۱۶۴۸۱ (سیمان پرتلند زئولیتی)، ۱-۱۷۵۱۸ (سیمان آمیخته)، ۱۹۰۳۷ (سیمان ویژه با گرمازایی خیلی کم) می‌باشد.

قابل ذکر است که بزودی کل استانداردهای سیمان آمیخته ایران در یک استاندارد واحد جمع می‌گردد و بقیه موارد باطل خواهد شد.

استاندارد ASTM C595 سیمان‌های آمیخته برای مصارف عمومی را به چهار دسته تقسیم کرده است:

۱) سیمان پرتلند سرباره‌ای (Type IS): تا ۹۰ درصد سرباره جایگزین کلینکر

۲) سیمان پرتلند پوزولانی (Type IP): تا ۴۰ درصد پوزولان جایگزین کلینکر

۳) سیمان پرتلند آهکی (Type IL): 5 تا ۱۵ درصد پودرسنگ آهکی جایگزین کلینکر

۴) سیمان مرکب (Type IT): شامل چهار حالت ترکیبی می‌باشد. محدودیت مقادیر سرباره، پوزولان و پودرسنگ آهکی همانند سه دسته فوق می‌باشد.

الف) دو نوع پوزولان

ب) سرباره و پوزولان

پ) پوزولان و پودرسنگ آهکی

ت) سرباره و پودرسنگ آهکی

مشخصات فیزیکی و شیمیایی سیمان‌های آمیخته در جداول زیر مشاهده می‌شود:

در این استاندارد، چمد نوع سیمان آمیخته با ویژگی‌های خاص (سیمان آمیخته هوازا، با مقاومت متوسط و زیاد در برابر حمله سولفاتی، و با گرمازایی متوسط و کم) نیز معرفی شده است که مشخصات آنها بصورت زیر می‌باشد:

مشخصات پوزولان و سرباره مصرفی نیز به صورت جدول زیر ارائه شده است:

استانداردهای ایران به شماره‌های ۹۹۰ (سیمان تراس)، ۳۴۳۲ (سیمان پرتلند پوزولانی)، ۳۵۱۷ (سیمان سرباره‌ای)، ۴۲۲۰ (سیمان پرتلند آهکی)، ۱-۱۱۵۷۱ (سیمان پرتلند مرکب)، ۱۶۴۸۱ (سیمان پرتلند زئولیتی) تعاریفی از سیمان آمیخته دارند که در جدول زیر مشاهده می‌شود:

نامگذاری مقدار جایگزینی (درصد) نوع ماده مصرفی
سیمان تراس ۲۰ تا ۴۰ گرد تراس استاندارد ۹۸۹
سیمان پرتلند پوزولانی (پ.پ) ۵ تا ۱۵ پوزولان طبیعی استاندارد ۳۴۳۳
سیمان پرتلند پوزولانی ویژه (پ.پ.و) ۱۵ تا ۴۰ پوزولان طبیعی استاندارد ۳۴۳۳
سیمان پرتلند سرباره‌ای (پ.س) ۵ تا ۲۵ سرباره استاندارد ۳۵۱۷
سیمان پرتلند سرباره‌ای ضدسولفات (پ.س.۵) ۲۵ تا ۷۰ سرباره استاندارد ۳۵۱۷
سیمان سرباره‌ای (س) بیش از ۷۰ سرباره استاندارد ۳۵۱۷ و آهک هیدراته
سیمان پرتلند آهکی ۶ تا ۲۰ پودر سنگ آهک استاندارد ۴۲۲۰
سیمان پرتلند مرکب (پ.م-الف۵/۳۲) ۶ تا ۲۰ حداقل ۲ نوع ماده جایگزین سیمان

(سنگ‌آهک ویژه، پوزولان، سرباره)

سیمان پرتلند زئولیتی ۵ تا ۲۰ زئولیت استاندارد ۳۴۳۳

 

خلاصه مشخصات فیزیکی و شیمیایی سیمان‌های پرتلند پوزولانی، سرباره‌ای و آهکی در جدول زیر مشاهده می‌شود.

تفاوت در ادبیات و نامگذاری سیمان‌ها در استانداردهای مختلف می‌تواند برای مهندسین و خوانندگان متون بتنی به زبان انگلیسی و در ترجمه‌های فارسی مشکلاتی بوجود آورد که باید بدان توجه نمود.

همانگونه که قبلا (بخش ۸ سیمان پرتلند: قسمت سوم طبقه‌بندی سیمان در استانداردهای مختلف) شرح داده شد، چهار دسته از پنج دسته از سیمان‌های EN 197-1 یا استاندارد ۱-۱۷۵۱۸ ایران را سیمان‌های آمیخته تشکیل می‌دهد. هرچند در EN 197-1 همه سیمان‌ها می‌توانند رده ۴۲.۵ و ۵۲.۵ هم داشته باشند، اما به‌هرحال ساخت سیمان‌های آمیخته (بجز حاوی دوده سیلیسی) با رده‌های مقاومتی بالا بویژه با درصد مصرف مواد معدنی زیاد امری دشوار یا نشدنی جلوه می‌کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *